World Wide Web(Dünya Çapında Kütüphane), protokollere dayanan, standart yollarla Internet üzerinden çok sayıda doküman ve bilgilere ulaşmak için kullanılan Internet hizmetidir.
World wide web, özellikle kullanım ve doküman değiş tokuş kolaylığı düşünülerek tasarlanmış sürekli gelişen bilgi sistemidir. 1989’ların başlarında, CERN (European Laboratory for Particular Physics)’de çalışan Tim Berners-Lee, tüm dünyadaki bilim adamlarının birlikte çalışmasını sağlayabilmek için dünya çapında hipermetin tabanlı bir bilgi sistemini önerdi. World Wide Web projesi yavaş fakat şaşırtıcı bir şekilde ilerledi ve yaklaşık sene sonlarına doğru parçalar yerlerine oturmaya başladı.
1990 sonbaharında ilk salt-metin inceleyiciler geliştirildi ve CERN’deki bilim adamları, CERN’de hipermetin dosyalarına ve diğer bilgilere erişimi sağladılar. Bununla birlikte hipermetin dokümanların yapısının ve bu dokümanların uzaktaki merkezlere aktarım yolunun tam anlamıyla tanımlanması gerekiyordu. Tim Berners-Lee’nin önerisi temel alınarak hipermetin dokümanlarının yapısı Hyper Text Markup Language (HTML-Hiper Metin Anlamdırma Dili) olarak isimlendirilen bir dille tanımlandı. HTML, zaten kullanılmakta olan Standart Generalized Markup Language (SGML-Standart Genelleştirilmiş Anlamlandırma Dili) isimli dilin bir alt kümesi temel alınarak hazırlanmıştı. HTML dokümanlarını uzaktaki merkezlere aktarabilmek için yeni bir protokol geliştirildi. Bu protokole Hyper Text Transfer Protocol (http-Hiper Metin Aktarım Protokolü) ismi verildi. http, bir dokümandan diğerine geçme ve doküman içinde indeksleme yapma olanaklarını sunmaktadır. Hipermetnin gücü basitliğinden ve saydamlığından ileri gelmektedir. Kullanıcılar bir düğmeye dokunarak tüm ağ kaynakları arasında gezinebilirler. Hipermetin dokümanlar, doküman içinde bulunan anahtar sözcüklerdeki geçiş anahtarları veya popüler alanlarla bağlanmıştır. Bu popüler alanlar tıklanabilir öğeler veya indeksli haritaların parçaları olabilirler. Hipermetin sayesinde yeni bir sözcük veya fikir sunulduğunda yeni konu hakkında tam bir bilginin bulunduğu başka bir dokümana atlanabilir. Okuyucular, bağlantıları, karartılmış anahtar sözcükler veya grafik görüntüler şeklinde görürler. Karartılmış anahtar sözcükleri veya görüntüleri seçerek başka doküman veya kaynaklara geçebilirler.
1991’in sonlarında, tüm dünyadaki konferansçılar hipermetnin vaat ettiğinden ve rahatlığından haberdar olmaya başladılar. 1993’ün başlarında dünyada sadece 50 Web merkezi vardı. Sonra harika bir şey oldu. NCSA (National Center for Supercomputing Applications)’da Web’in grafik yeteneklerinden faydalanabilmesine imkan tanıyan bir inceleyici geliştirildi. NCSA, inceleyiciye Mosaic adını verdi. Belirli bir süre boyunca Web ve Mosaic eş anlamlı olarak düşünüldü. Web’e olan ilgi artmaya başladı; önceleri sadece merak kırıntılarıyken bir ilgi tufanına dönüştü. Geriye dönüp baktığımızda Web’i; sanki bir gün içinde hayatımıza girmiş gib görürüz. Bugün Web, İnternet’in en yeni ve en hızlı gelişen kısmı ve Mosaic düzinelerce inceleyiciden sadece biri.
Genel olarak http işlemleri kullanıcılara açıktır. Bir sunucudan bilgi isteği sürecini başlatmak için kullanıcının tüm yapması gereken bir hipermetin referansını etkinleştirmektir. Kullanıcının inceleyicisi (Browser), hipermetin aktarım komutlarının yorumlanması ve iletişim istekleri işlemlerini üstlenir. İstekleri işleyen alıcı taraftaki mekanizma ise Hyper Text Trafnsfer Protocol Daemon (HTTPD) adı verilen bir programdır. Daemon, istekleri işleyen bir programın UNIX’teki adıdır. HTTPD Daemon’ı, Web’e bağlantınızın merkezini oluşturan Web sunucusunda bulunur.
Web’in gelişimini destekleyen şirketlerin sahipleri, Web’in grafik ve çoklu ortak yeteneklerinin çok azını kullanan yayımlar oluşturarak işe başladılar. Bu birkaç sene içinde her şey tamamen değişti ve bugün, Web yayımları Web’in grafik, etkileşimli ve çoklu ortam özelliklerinin çoğunu kullanıyorlar. Sürekli olarak Web yayımcılığı için yeni yöntemler tanımlanıyor.
HTML yayımcılığındaki son gelişmelerden biri HTML 4.0’ın özellikleridir. HTML 4.0’ı sayesinde Web yayımcıları HTML’in basit ve kullanımı kolay özellikleri ile dokümanlarının genel görünümü için ileri derecede kontrol yapabilme olanağına kavuştular. HTML 4.0; tabloları, matematik denklemlerini, manşetleri ve daha da fazlasını desteklemektedir.
Halen, Web, sadece HTML ile tanınmamaktadır. Web yayımcılarının çoğu HTML’in dayandığı temel dile dönmektedir. SGML’ karışık olmasına rağmen, HTML’e oranla dokümanın yapısı üzerinde daha fazla kontrol imkanı sunan ileri bir dildir. Ayrıca SGML, Adobe Acrobat ve CorelVENTURE gibi halka üretim sisteminin kullandığı pek çok sayfa tanımlama dilinin temelidir.
